Bài Thơ Cui Ba Tôi

Đinh Trường Chinh

 

dinh_cuong-dinh_chinh

 

Chân dung Đinh Cường

(sơn dầu Đinh Trường Chinh,

April 19, 2015)

 

Ngoài tài năng niềm đam hội họa, Ba tôi c̣n niềm đam thi ca. Ông làm thơ rất nhiều rất sớm, thi thoảng đăng trên báo Mai, Bách Khoa, Văn, etc. ở Sài G̣n trước 75. Bạn thi của Ba tôi th́ số kể.

Từ khoảng 6 năm cuối đời, ông chuyển sang làm-thơ-hàng ngày. Như một người viết nhật hay viết blog, Ba tôi làm thơ đăng thơ hầu như mỗi ngày.

Bắt đầu trên Văn Chương Việt, sau này các website Thư Viện Sáng Tạo, Da Màu, Tiền Vệ, blog Phạm Cao Hoàng blog Trần Thị Nguyệt Mai. Ba tôi làm thơ đăng thơ nhiều đến nỗi lúc gây cả khó chịu cho một, hai người đọc – than phiềnthơ Đinh Cườngquá nhiều viết như nói chuyện”.

Vâng, đó chất thơ Đinh Cường. Một loại thơ rất riêng đậm chất con người Ba tôi. Ông chỉ điềm đạm nói: “Đó một cách để tập thể dục đầu óc, tránh khỏi sự quên lăng của trí nhớ / alzheimer”.

 

Làm thơ như thế, cũng một cách để Ba tôi chống chọi với căn bệnh, chống chọi với những phản ứng phụ gay gắt của thuốc một người b́nh thường sẽ rất dễ cáu gắt. Ông đối phó với căn bệnh hiểm nghèo như vị Thiền . Ông biết cách nhẫn nhịn với những điều xấu xảy đến với ḿnh. Làm thơ nhiều, cũng Ba tôi không c̣n nhiều sức để vẽ. Vẽ, với giá tranh, đ̣i hỏi phải những thao tác cúi lên, gập xuống, pha màu, rửa cọ làm đau người. Lâu lắm, ông mới vẽ một bức. Màu sắc tươi vui. Rồi dần dần bỏ quá mệt thân xác.

Trong tất cả những bàithơhàngngày của Ba tôi, những bài thơ rất hay dễ gây xúc động mạnh mẽ cho tôi, tôi thật sự thấy Ba tôi in đậm h́nh bóng ḿnh trong những bài thơ đó. đơn đi vào bóng tối. Những chiều chạng vạng mang nải chuối từ con đường đi bộ từ nhà đến siêu thị. Trời miền đông bắc khi nóng như lửa đốt, khi lạnh tuyết rơi.

Rồi căn bệnh lan dần. Những bài thơhàngngày đó cũng ngày dừng hẳn. Bài thơ cuối bàiNh́n lên kệ sách 5”. Nh́n kệ sách”, đó không gian duy nhất trước mặt ông, đối diện với cái giường bệnh ông nằm trong gần một tháng cuối đời, đau lưng không ngồi dậy nổi. Một cái kệ sách lớn với đủ loại sách, hội họa, văn chương, thơ ca, tiểu luận (từ thời trẻ, Ba tôi một người sưu tầm sách quư cừ khôi). Đôi khi, ông sai người dịch, sắp xếp lại kệ sách đó, chuyển từ quyển này sang quyển kia, chắc cũng để thấy cái không gian duy nhất trước mắt ḿnh đổi khác đôi chút, khỏi nhàm chán trong tầm nh́n. Vậy thôi. Nằm buồn nh́n sách . , Ba tôi người của những cuộc rong chơi.

ke_sach_dinh-cuong


Kệ sáchẢnh Đinh Trường Chinh (January 2016)

 

 

Trong hai tuần cuối, ông hầu như quá mệt để mở mắt quá lâu trong ngày. Trong cuộc sống bận rộn hàng ngày, tôi chẳng thể về thăm Ba tôi hàng ngày. Cũng một phần, tôi đă hy vọng, nhen nhúm hy vọng về khoảng thời gian c̣n lại của Ba tôi dài hơn sự thật. Ngày làm bài thơ cuối đời, “Nh́n Kệ Sách 5” một ngày chủ nhật, 3 tháng 1, 2016. Đúng một tuần trước. Tôi ngồi bên chiếc ghế cạnh giường, chiếc ghế anh chị tôi hàng ngày vẫn dùng để chăm sóc ông.

Ba tôi nói: “Con đánh giùm Ba một bài thơ đăng trên web cho vui. Anh em chờ tin Ba dữ lắm”. Đau như thế, Ba tôi vẫn gắng gượng đăng thơ mỗi ngày, lẽ một phần nào muốn dấu đi hiện trạng sức khỏe mỗi ngày mỗi xấu đi bằng tốc độ quá nhanh chăng?

Dạ, Ba đọc đi”. Tôi thấy ông nhắm mắt.

Chờ Ba suy nghĩ chút. Rồi.” Ông yếu ớt đọc:

Nh́n lên khuôn mặt nông dân
dáng ông vạm vỡ lâu đài cao sang”.

5 phút trôi qua. Không phải Ba tôi t́m thêm ư ông quá mệt để suy nghĩ. Mắt nhắm ngủ. Rồi bừng tỉnh dậy.

che gió cho nàng
đi qua băi cát đẹp càng biết bao.”

Ba tôi kể thêm, “Thằng” Picasso cầm dù che cho Françoise Gilot. Con t́m cái h́nh này trong cuốn sách chụp lại cho Ba gửi với bài thơ”.

Tôi biết ông thiếu một chữ cho câu lục (bát). Tôi thêm chữ “nắng”. “Nắng gió…”

Rồi Ba tôi lại thiếp. Lần này lâu hơn.

Cuối cùng ông cũng tỉnh lại được. Đầu óc lúc nào cũng tỉnh táo và minh mẫn. Ông từ tốn đọc trong lúc mắt nhắm:

“mùa xuân với trận mưa rào
cho tôi xin
(chấm). một tiếng gào
(chấm). Picasso.
(chấm)”

Tôi đánh 2 câu thơ cuối theo ư Ba tôi.

“À, nhớ ghi chú “Tiếng Gào” là nói đến bức tranh Guernica. Và nhớ vào pḥng chụp cái h́nh Picasso mắt thồ lộ Ba treo cạnh bàn viết hai mươi mấy năm rồi “.

Tôi in ra cho Ba tôi duyệt lại trước khi gửi. “Đẹp quá “. Ông chặc lưỡi. H́nh như lúc Ba tôi cũng chỉ “khen”.

Tự dưng nhớ ra điều ǵ. Ba tôi vói nói theo: “Nhớ đề tặng Bửu Chỉ cho Ba”.

Bửu Chỉ, người bạn thiết đă bất ngờ ra đi 13 năm trước, để lại một nỗi trống vắng lớn cho Ba tôi bao năm. Dạo sau này, Ba tôi làm thơ thường đề tặng hai người bạn thân quá cố Trịnh Công Sơn và Bửu Chỉ.

“Xin tiếng gào”. V́ ông không c̣n nói lớn được. Đôi ba ngày, lại ho ra máu. Những ngày trong cấp cứu, máu cứ nghẽn trong cuống họng không khạc ra được. Làm sao không ước muốn xin hét lên, gào lên một tiếng cho vang động!

Nhưng quá yếu, máu nghẽn cuống họng, chỉ phát ra được những tiếng âm u…

bai_ke_sach_5

 

Vài giây phút cuối bên Ba, tôi xin ghi lại. Không phải Thơ, chỉ những xuống hàng nghĩa.

THỞ

thở
1 giây
thêm một hơi thở khác
máu trào ra khỏi cuống họng.

thở
ngưng 2 giây
một hơi thở khác
máu thấm tràn mặt lưỡi

thở
ngưng mất 5 giây.
chờ một hơi thở khác.
hắt.
máu nghẽn. máu nghẽn đầy.

u.u. u. u…..

thở
7 giây. 10 giây.
một hơi kế tiếp.

12 giây.
15 giây.
chờ.

không c̣n một hơi thở nào nữa.
lạnh bàn chân.

Thôi rồi. sụp đổ.

Những ngày này, đi về lại nhà , tôi phải lái xe ṿng sang hướng khác, khi đi ngang đoạn đường đi bộ của ông từ nhà đến Starbucks trong vùng, tôi thấy như in, Ba tôi mặc quần cộc, chiếc áo thun trắng, đi lui cui, trên đoạn đường đó. Trên tay vẫn cầm một thứ đó, mua từ chợ về. Ổ bánh baguette, nải chuối, để mai ăn sáng.

Người đi về phía mặt trời lặn
nh́n vệt mây cuối cùng”.

(Gửi Ánh Mắt Xa Xăm Ấythơ ĐC).

Đinh Trường Chinh
January 10, 2016
Nguồn: Blog Phạm Cao Hoàng