Văn ha v bng đ

Văn Quang

Viết từ Si Gn

 

Đ từ lu lắm rồi, khn giả bng đ VN chn chường với cc trận bng d l tranh giải Quốc gia hay những trận được gọi một cch qu ph trương l trận đấu quốc tế. Ngay cả những người lm bng đ hay ni chnh xc hơn l những người c trch nhiệm với bng đ l Lin đon bng đ VN gọi tắt l VFF (Viet Nam Football Federation) cũng biết rất r điều ny. Nhưng dường như họ loay hoay chẳng tm ra cch no tm ra được lời giải cho sự xa lnh ny của khn giả, họ điều hnh chẳng giống ai. Đội no muốn chơi th chơi, muốn nghỉ th nghỉ, cc ng bầu ton quyền tự tung tự tc. Ngay cả cơ quan c trch nhiệm cao nhất l Bộ Văn ha - Thể thao - Du lịch cũng thờ ơ với bng đ, coi như đ l chuyện của ... người khc! Nhất l cc đội bng đ nữ cn bị đối xử tệ bạc hơn nữa, d l tuyền thủ quốc gia cũng đi di, nữ tuyển thủ ngồi bn vỉa h kiếm sống l chuyện khng hiếm. Tất cả những lỗ hổng ny bo ch VN đều biết, người dn cũng biết. Thế th đừng hỏi tại sao bng đ VN khng ngc đầu ln được.

 

Nỗi buồn cầu thủ

Cn cầu thủ th khỏi ni. Hầu hết khng được học hnh tử tế, vả lại c trường lớp no dạy đ bng đu m học. Những cậu đ hay thuộc loại c năng khiếu bẩm sinh, bỗng dưng trời cho đ hay hơn những thằng nhỏ khc trong lng, trong thị trấn rồi được may mắn li vo đội ny đội kia. Cũng v thế họ khng được học văn ha, học cch sống nn cch giao tiếp với cuộc đời đều rất km. Một số lớn đang đi rch kinh nin, bỗng c tiền, bỗng thnh sao trở nn ham chơi, ham snh điệu, chuyện g cũng dm lm kể cả chuyện bn độ. Bởi vừa vo học đ bng đ được Huấn luyện vin dạy cho cch chơi tiểu xảo, cch ăn vạ miễn l đạt mục đch no đ nn biến thnh thi quen. Nhưng đừng trch họ vội, hy tm hiểu nguyn nhn no đ đẩy họ tự do sa ng.

Đ c nhiều vụ cầu thủ bn độ bị bắt. Gần đy nhất l vụ 9 cầu thủ Ninh Bnh bn độ trong trận The Vissai Ninh Bnh với đội Kelantan - Malaysia (đấu tại Malaysia) tiền vệ Trần Mạnh Dũng đ rủ thủ mn Nguyễn Mạnh Dũng cng hai hậu vệ L Quang Hng v L Văn Duyệt tham gia c độ trong khun khổ vng bảng AFC Cup. Tiếp đ, Trần Mạnh Dũng rủ thm một số cầu thủ khc trong đội cng tham gia chung độ, bắt ko với tổng số tiền c độ l 1,02 tỉ đồng. Cc cầu thủ thắng c độ được nhận 800 triệu đồng. Khi bị đổ bể cc cầu thủ đ bị bắt v bị t. Mạnh Dũng 30 thng t giam về tội đnh bạc, đồng thời phạt tiền 25 triệu đồng. Tương tự, bị co Đo Đức Lợi bị phạt 30 thng t giam v bị phạt 20 triệu đồng. Cn cc cầu thủ khc bị t treo từ 24 đến 27 thng.

- Vụ bn độ om xm nhất l vụ SEA Games 2005, c đến 7 cầu thủ U.23 Việt Nam bị pht hiện dnh lu vo đường dy c độ quốc tế, gồm Văn Quyến, Quốc Vượng, Quốc Anh, Văn Trương, Hải Lm, Phước Vĩnh, Bật Hiếu. Chỉ với chưa đến 30 triệu đồng họ đ "bn mnh cho quỷ" ở trận gặp Myanma.

Vụ n ny được Ta n HYPERLINK "http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh"Thnh phố Si Gn đưa ra xt xử sơ thẩm vo ngy 25 thng 1 năm 2007 v phc thẩm ngy 20 thng 4 năm 2007. L Quốc Vượng bị n t (4 năm), cn cc cầu thủ khc bị n treo do c cc tnh tiết giảm nhẹ. Phạm Văn Quyến, L Văn Trương, Trần Hải Lm, Chu L Phước Vĩnh: 2 năm t treo v 2 năm thử thch về tội tổ chức đnh bạc.L Bật Hiếu, Huỳnh Quốc Anh: 2 năm 6 thng t treo v 3 năm thử thch v tội tổ chức đnh bạc.

 

Trọng ti cũng bn độ

 

Năm 2004: Trọng ti nhận hối lộ lm lệch kết quả trận đấu. Trọng ti Lương Trung Việt đ nhng tay vo hầu hết cc phi vụ dn xếp trận đấu của CLB Ngn Hng Đng - Thp Pomina (NHĐA-TP). Lnh đạo một số đội bng như Nguyễn Tiến Huy, Vũ Tiến Thnh (NHĐA-TP), L Văn Cường (Tn Hoa Sen - Cần Thơ) đ nhờ Việt lin lạc với cc trọng ti v đề nghị họ điều khiển trận đấu theo hướng c lợi cho đội bng của mnh. Cụ thể ở V-League 2004, Nguyễn Tiến Huy, nguyn gim đốc điều hnh CLB NHĐA-TP, đ đề nghị lo gip cho đội bng ny khoảng 5-6 trận c lợi v tiền thưởng mỗi trận từ 30-50 triệu đồng.

Cc trọng ti đ tham gia phi vụ ny cng Việt l Phạm Hữu Lộc (nhận 15 triệu đồng), Trương Thế Ton (12 triệu đồng), Hong Thế Dũng (35 triệu đồng) v L Văn T (15 triệu đồng). Ngoi ra, đối với cc trọng ti khc cng điều khiển trận đấu, Việt cũng bồi dưỡng cho họ một khoản nhỏ trong phần tiền nhận được từ Nguyễn Tiến Huy.

Với vai tr đạo diễn, Việt đ bị kết n 7 năm t về tội mi giới hối lộ. Cng chịu hnh phạt t giam với bị co ny l cc cựu trọng ti FIFA Phạm Hữu Lộc v Trương Thế Ton (mỗi người 4 năm t về tội nhận hối l)ộ. Bị co Hong Thế Dũng (trọng ti cấp quốc gia) bị phạt t 4 năm 6 thng.

Đ l vi vụ điển hnh, khng phải chỉ c vi vụ bị khm ph, ngoi ra cn những vụ c con khc hoặc chơi c độ kiếm tiền lẻ tiu vặt th nhiều v kể, nhất l những vụ dn xếp để triệt hạ đội ny, nng gi đội kia

Như thế bng đ VN cng lớn cng xấu dưới mắt người hm mộ. Người ta quay lưng đi l đng.

 

Tại sao cầu thủ VN bn độ

Nhưng đừng trch cầu thủ vội, hy tm hiểu tm sự của họ qua một cựu tuyển thủ quốc gia bị t v bn độ. Cầu thủ ny đ từng l thủ qun, l đn anh, l đại bng trong cc đội bng c tiếng tại VN.

Cựu tuyển thủ Quốc Vượng cho rằng sở dĩ cc cầu thủ Việt vẫn ngang nhin ni chuyện về cờ bạc, chơi cờ bạc, c độ bng đ quốc tế bởi họ nhận thấy việc ny l rất bnh thường trong x hội. Chỉ khi bị cng an bắt v tiu cực, v đnh bạc th mới hối hận nhưng đ muộn... Đời cầu thủ kiếm được nhiều tiền th tiu cn nhiều hơn vo những th vui hậu trường. Chuyện nợ nần chẳng hiếm gặp, tiền đến với mnh dễ bao nhiu th ra đi cng dễ bấy nhiu thi.

Theo Quốc Vượng, vấn đề của cc cầu thủ khng phải chỉ l do bị những thnh phần khng tốt ngoi x hội li ko, m gốc rễ l do nhận thức của cầu thủ: Trước đy, ti mắc sai lầm khng phải v tiền đu, m quan trọng l những mối quan hệ tnh cảm rng buộc ngoi x hội. Bng đ Việt Nam nếu muốn pht triển th phải nghim tc lm lại từ gốc rễ, từ lứa trẻ, gio dục đạo đức cho họ, gip họ hiểu được rằng chỉ cần chơi bng bằng tất cả đam m rồi tiền cũng sẽ tới. Đy l cng việc cần tới sự chỉ đạo, chiến lược di hơi từ VFF đến cc CLB". Trong mt cuộc phỏng vấn mới đy, Quốc Vượng cho rằng mnh khng được dạy dỗ tử tế về đạo đức, về văn ha trong bng đ nn mới c những suy nghĩ nng cạn dễ sa vo hư hỏng. Cn cc ng trong VFF chỉ ngồi cho c vị vi năm rồi về hưu, chẳng lm được g cho cầu thủ chng em v bng đ hết. Em từ gi bng đ rồi, c đội no mời cũng khng chơi, th đi bốc vc nui vợ con cn hạnh phc hơn.

 

Mt cht hy vọng mới

 

Nhưng những ngy gần đy, nhiều khn giả lại tm thấy một cht hy vọng với đội bng của cc em nhỏ gọi l U19 Hong Anh Gia Lai VN. Nhưng tất cả khng phải l do cc ng trong Lin Đon Bng Đ VN hay Bộ Văn Ha Thanh Nin tm ra hướng đi mới, m chỉ l do một ng bầu c tiếng l đại gia ở VN xy dựng ln. Đ l ng Đon Nguyn Đức chủ tịch tập đon Hong Anh Gia Lai (HAGL) giu c bậc nhất VN, nhưng ng thường được gọi l Bầu Đức v c lẽ ng cũng thch như thế v ci th đam m bng đ của ng.

 

Cứ thấy đại gia no giu c người ta thường c sự nghi ngờ l dnh lu tới chnh quyền, l họ hng nh quan. Hay th khen, hn th ch, đ l sự ngay thẳng cần thiết của con người. Về bầu Đức, khng biết ng lm giu bằng cch no, chỉ biết từ một nh sản xuất nội thất nhỏ ng lo trồng cao su, bun bn nh đất rồi nhiều dịch vụ khc. Gần đy HAGL cũng pht triển mạnh ở bn ngoi Việt Nam, với khoản đầu tư xấp xỉ 1 tỉ USD vo Lo, hng trăm triệu đ vo Myanma, 100 triệu USD vo Campuchia, khng dnh lu tới chnh quyền v chưa c tai tiếng g gian lận trong kinh doanh. Tuy nhin dư luận l dư luận, khng ai cấm người ta được quyền nghi ngờ khi x hội VN đầy rẫy những loại đại gia giu sụ ăn bm vo quyền lực.

Tuy nhin nếu c lm giu dựa vo một thế lực no đ th hy thử hỏi ở VN c bao nhiu đại gia lo cho đời sống người dn? Hầu hết họ chỉ lo vinh thn ph gia, huynh hoang khoe vợ đẹp con khn, nh dt vng hng trăm tỉ, hưởng thụ bn sự ngho kh của dn, lạnh lng nhn hnh ảnh cc em học sinh nhỏ phải đu dy qua suối trong ma lũ dữ để đến lớp học. Trong khi đ, bầu Đức đ tận tm tận lực lo cho bng đ VN trong cơn suy thoi tận cng. Vo năm 2007, ng khng ngần ngại ph bỏ 5ha cao su đang độ cho mủ (trung bnh thu được 300 triệu đồng/ha/năm), c nghĩa l mỗi năm bầu Đức sẽ mất khoảng 1,5 tỉ đồng. Tnh đến nay (2014), sau bảy năm, hơn chục tỉ bạc sẽ mất đi m lợi nhuận về bng đ cn chưa biết sẽ ra sao?

 

Vi nt về Học Viện Bng Đ duy nhất ở VN

 

Nhưng kết quả l một Học viện bng đ HONG ANH GIA LAI ARSENAL JMG ở phố ni Pleiku đ được hnh thnh v mang lại những kết quả rất đng khen về nhiều mặt, khng chỉ c bng đ m cn l đạo đức, l văn ha, l cch ứng xử, cch chơi bng, cch sống cho từng cầu thủ. Đến nay hầu hết cầu thủ của đội cũng đ c bằng đại học. (Từ đy xin gọi tắt l HAGL).

Bầu Đức đ từng tm sự: Trồng rừng đ kh, trồng người cn kh hơn. Nếu chỉ nhăm nhăm vo lợi nhuận từ mủ cao su, biết đến bao giờ Hong Anh Gia Lai mới c được lớp cầu thủ kế thừa? Biết đến bao giờ đội tuyển VN mới c được thế hệ ti năng thật sự? V biết đến bao giờ bng đ nước nh mới kịp snh vai cng b bạn?.

Học viện c tổng diện tch 5 ha, gồm: hai sn tập tiu chuẩn quốc tế (một sn đ hon thnh v sn cn lại chuẩn bị khởi cng); hai khu nh cao cấp - nh ở cho học vin (8 phng sức chứa tối đa 32 học vin), dy nh dnh cho cc chuyn gia, nh điều hnh, phng xem tivi, phng học tiếng Anh, massage, phng họp, thư viện Ring phng tập thể lực v hồ bơi sẽ dng chung với cc cầu thủ đội một HAGL. Tổng kinh ph để xy dựng Học viện l khoảng 4 triệu USD.

Nội quy của học viện rất khắt khe với 10 quy định chặt chẽ được theo di hng ngy. Chnh v thế ngay cả khi chơi bng cầu thủ cũng phải c văn ha. D cho đội bạn chơi xấu cũng khng được php trả đũa, khng được php ci cọ với cầu thủ đối phương v trọng ti d cho c bị oan ức. Lun fair play trong mọi trường hợp. Được hay thua cũng phải đ như nhau, giữ vững tnh thần đồng đội Cầu thủ no vi phạm sẽ bị phạt hoặc bị đuổi ra sn ngay. Nhất l tinh thần đ bng v ci đẹp của thể thao, tuyệt đối khng được nghĩ đến tiền v những thứ khc. Cc em học cả cch thắng v tại sao thua.

Do đ, sau 7 năm học viện đ đo tạo được một lớp cầu thủ khc hẳn với lớp cầu thủ trước. Đ đẹp, đ hay, đ hết mnh trước khi đ để tm chiến thắng.

 

Ln đường du học

 

Người hm mộ bng đ VN lại tm được những khoảng thời gian th vị với bng đ, nhưng chỉ với cầu thủ U19 xuất thn từ l đo tạo HAGL. Ti cũng đ được nghe nhiều dư m từ cc cơ quan truyền thng v bạn b nn đ bỏ kh nhiều th giở để theo di những trận đấu của cc em HAGL. Quả thật, ngay từ trận đầu, xem lối chơi của cc em đ khiến ti đặt nhiều hy vọng vo lớp cầu thủ ny. Sau đ bầu Đức khng ngại tốn km, cn cho cc em đi u Chu, Phi Chu để được đ cng cc đội bng lớn ở lứa tuổi 19-20 như Arsenal, AS Roma, U19 Napoli, U19 Borussia Dortmund v U19 Marseille


Cc em sẽ khng cn e ngại trước cc cầu thủ to con, mạnh mẽ, tự mỗi em tm cho mnh một cch vượt qua v gắn kết với đồng đội. Nhất l khi phải chơi bng bổng với những ng khổng lồ ny. Cc em cũng đ tm ra đấu php để hạn chế sức mạnh đối thủ v cch tm đến bn thắng.

Ti thật sự ngạc nhin với một số cầu thủ HAGL nhỏ con m vẫn tranh bng, đi bng qua cc cầu thủ to lớn hơn mnh cả một ci đầu. Một vi tn tuổi được khn giả ch về kỹ thuật, sự tinh khn nhanh nhẹn, biết nhn trận đấu để đưa bng cho đồng đội như Lương Xun Trường, Tuấn Anh, Cng Phượng, Thanh Tng, Đng Triều.

Trong dịp giải U19 Đng Nam 2014 - Cp NutiFood diễn ra từ ngy 5 đến 13 thng 9 năm nay, gồm 6 đội, chia thng 2 bảng. Bảng A: U19 Indonesia, U19 Myanmar, U19 Thi Lan - Bảng B: U19 Việt Nam, U19 Nhật Bản, U19 Australia. Ti đ ho hứng chờ xem trận đầu tin VN gặp Austrtalia vo lc 19g ngy 05 thng 9 vừa qua trn truyền hnh, cũng như gần 40.000 khn giả ngồi chật sn Mỹ Đnh. HLV Graechen, người du dắt U19 VN đ thốt ln: Khắp cc nước trn thế giới, ti chưa từng thấy khn giả nước no m U19 như ở VN bởi ở cc nước như Anh, , Đức, Php khn giả chỉ ch tới cc đội ngoại hạng, đội tuyển quốc gia, cng lắm l đội hạng nhất chứ khng ch tời U19.

 

Thin ti hay một pht le sng

 

Trong 90 pht đấu với cc cầu thủ Australia to con mạnh mẽ, khng thiếu kỹ thuật, U19 VN vẫn đấu ngang ngửa, bất phn thắng bại. Nhưng đến pht 88, một đường đi bng xuất thần của Cng Phượng qua 6 cầu thủ Australia vy quanh rồi st một đường bng tuyệt đẹp vo khung thnh đối phương. Một đường bng m ti chưa từng được nhn thấy trong bất cứ trận đấu no của cc đội bng VN suốt những năm qua. Trong cơn ho hứng ấy ti đ gửi e mail kể với nhiều bạn b ti km theo video clip để chứng minh. Ti đ viết: bn thắng như một tuyệt phẩm hơn hẳn cc đn anh như Cng Vinh, Văn Quyến v ngay cả những Hồng Sơn, Huỳnh Đức của thời cực thịnh của bng đ VN. V ngay hm đ cc bo đ hết lời ca tụng bn thắng ny. Rồi cc hng tin v von rằng bn thắng chỉ thấy ở cc thin ti như Messi, Maradona.

Cc tờ bo nước ngoi cũng đ khen ngợi Cng Phượng.

Hng loạt tờ bo nổi tiếng như: Express, Goal, Shanghaidaily đ dnh sự quan tm đặc biệt với mn trnh diễn của Cng Phượng, trong đ nhấn mạnh tới pha lm bn xuất thần ở pht 88 trận đấu với U19 Australia tối 05-9. Thậm ch, tờ bo Express (Anh) cn gọi anh l Messi Việt Nam. Tờ Daily Express đ ni về Cng Phượng: "Cng Phượng c thể l ci tn cn kh xa lạ với người hm mộ Arsenal nhưng c lẽ ti năng ny sẽ sớm khoc o đội bng của Arsene Wenger". Bo ny cũng đ cho đăng đoạn video với hng chữ "Ti năng triển vọng của Arsenal Nguyễn Cng Phượng ghi bn thắng tuyệt diệu.

Đến trận gặp U19 Nhật tối 9-9, một trận đấu chỉ để phn định đội hạng nhất hạng nh của bảng, d để thua Nhật với t số kht khao 2-3 nhưng Cng Phượng vẫn chứng tỏ được phẩm chất v ti năng của mnh. Ở trận ny, anh đ st một quả penalty theo kiểu penenka, chắc anh đ học được của danh thủ Andrea Pirlo.

Đến trận U19 VN với trận bn kết vo 17g15 tối 11-9, khn giả lại muốn đin v 4 bn thắng của cc em U19 VN, hạ U19 Myanmar với tỉ số 4-1. Cả 4 bn thắng đều tuyệt đẹp chứng tỏ ti năng thật sự của cc em khiến khn giả ngất ngy. Ở đy ti khng bn đến chuyện thắng thua m chỉ nghĩ đến lối chơi, kỹ thuật, nhiệt tnh, sng phẳng của một loạt cầu thủ trẻ được ăn học tử tế.

Cn một trận chung kết vo ngy 13-9 với U19 Nhật. Ti viết bi ny vo ngy 12-9, chưa biết đội no sẽ ln ngi v địch, nhưng d c thua, khn giả VN vẫn thch th với lớp trẻ đầy phẩm chất tốt đẹp ny của VN. Thắng thua khng phải l điều đng ni.

Theo ti, bỏ qua những lời ca ngợi qu đng, Cng Phượng đng l một ti năng thin ph, c đi bng qua 6 cầu thủ to khỏe của Australia l một khoảnh khắc tỏa sng của một thin ti. D l Messi hay Mraradona hay l g đi nữa cũng chẳng phải lc no cũng c được dịp đi bng v st bng như thế, c chăng 10 trận may ra c một trận chứng tỏ thin ti của mnh. Nhưng so được với Messi hay Maradona th cn lu. Đừng vội cho cc em ln my, hy để cho cc em chơi bng dưới đất.

 

Cấu thủ v đạo đức

 

Tuy nhin, điều đng ghi nhận l cc cầu thủ vẫn khng hề chịu ảnh hưởng bởi những lời khen c cnh v nhất l ng bầu Đức đ hm phanh ngay cc cầu thủ sau chiến thắng. Bầu Đức rất vui mừng nhưng đồng thời cũng chấn chỉnh ngay: U19 Việt Nam khng được nghĩ đến tiền thưởng, cc cầu thủ trẻ phải tập trung cho chặng đường di sắp tới. Thậm ch, ng cn bực dọc khi c ai hỏi đến vấn đề ny. Trả lời giới bo ch, bầu Đức cho rằng nhiều thế hệ cầu thủ hư cũng v chuyện tiền nong. Ngoi ra, ng cn yu cầu ban huấn luyện dạy dỗ ngay những cầu thủ c thi độ khng đẹp trn sn trong trận đấu với U19 Australia. Đ l sự khc biệt giữa bng đ c văn ha v bng đ tự pht.

Hy thử so snh điều lm nn sự khc biệt giữa Cng Phượng v Văn Quyến. Cả hai cng l cầu thủ qu ở Đ Lương, Nghệ An v cng ngho như nhau. Nhưng một em được trưởng thnh từ l HAGL Arsenal JMG chuyn nghiệp, được học bng đ v văn ha tử tế nn sớm trưởng thnh hơn trong nhận thức. Cn ti năng Văn Quyến tn lụi v đu? Khn giả giận Văn Quyến nhưng đồng thời cũng thương xt cho ti năng ny.

Ở đy ti khng ca tụng một khoảnh khắc của thin ti hay của một ng bầu. Ti chỉ muốn ni đến một nền văn ha bng đ m lu nay ở VN bị bỏ qun, chnh n đ giết chết ti năng của một loạt cầu thủ như Quốc Vượng, Quốc Anh, Văn Trương, Hải Lm, Phước Vĩnh, Mạnh Dũng Giữa một x hội bất ổn v đồng tiền đang l cha tể của mọi việc th sự hư hỏng của cc thin ti l tai họa cho cả một đời c thể xảy ra bất cứ lc no. Ti chỉ muốn đặt vấn đề với những người c trch nhiệm với văn ha thể thao VN l ngoi U19 của học viện HAGL, cn hng trăm cc đội khc ở cc tỉnh v thnh phố, cc vị nghĩ thế no v sẽ lm g? Chẳng lẽ đ vẫn chỉ chuyện của cc ng bầu, cn cc ng cứ v tư ra chỉ thị v vỗ tay? Như thế th chuyện bng đ VN tiến bộ chỉ l chuyện rất ring của U19 HAGL m thi.

 

Văn Quang

12-9-2014

 

Hnh:

01- Cc cầu thủ Ninh Bnh bn độ ci đầu ra ta

02- Cầu thủ đội trưởng v cũng l đại bng Quốc Vượng bị dẫn giải ra ta

03- Trọng ti Lương Trung Việt đ nhng tay vo hầu hết vụ dn xếp trận đấu ra ta

04- Bầu Đức trong ngy khai giảng học Viện HAGL năm 2007

05Cng Phượng cng đội bng HAGL khi mới lập

06- Cầu thủ VN chơi bng cng U19 Arsenal

07- Cng Phượng đi bng qua 6 cầu thủ to khỏe của Australia

08- Bi viết km theo video bn thắng tuyệt đẹp của Cng Phượng trn tờ Express