NHNG HI C BUN

 

Đến by giờ ti vẫn khng bỏ được ci nghĩ khng giống ai, rằng sinh nhật của một người giống như những trụ cy số trn đường thin l. Ti đ đếm được bảy mươi trụ v Lữ Quỳnh cũng đ su mươi tm. Kể cũng đ kh nhiều. Nhớ lại những cột mốc đ qua, ai cũng thấy buồn nhiều hơn vui. Bỡi v con đường chng ta đ đi, ni như Lữ kiều l con đường do lịch sử chọn chứ khng phải chng ta, những người lỡ sinh ra những năm bốn mươi, năm mươi..Cho d c thắp ln những ngọn nến hồng th vẫn buồn, nhất l thắp ln trong một đm cuối đng ở xứ người mnh mng tuyết trắng.

 

Những ngọn nến thắp

L hồi ức buồn.

Buồn v lc mở mắt cho đời/ qu hương bừng khi lửa. V tuổi trẻ khng ma xun/ chng ti ngho đủ thứ. V by giờ trn chiến trường/ cũng đm người rất trẻ / vội vng đem mu xương/ để ginh từng thước đất. V họ đ ng xuống tay cn thơm mi giấy mới học tr.

 

May mắn sống st được th:

Tuổi gi mất bạn cũng mồ ci.

Một ly mnh. V một ly khng

Qun hoa giấy chiều nay lng đng

Uống ngụm nắng tn trong chiếc ly khng.

Thơ anh l vậy đ. Nhẹ nhng, giản dị, nhưng buồn.

Buồn lẻ loi, buồn c độc. Buồn như những cột cy số trn đường đi của số phận. Bỡi vậy, xin đừng tm ở thơ anh những cu ng mượt điệu đ như của Nguyn Sa, hay mong manh nũng nịu như em tan trường về của Phạm Thin Thư, mặc d hai phần ba tập thơ l viết về người nữ.

 

 

Viết về người nữ tưởng l nhiều, thực ra chỉ c hai người. Người thứ nhất khi chưa c anh ra đời, l Mẹ.

Mẹ ơi con tắt đn đi ngủ

Trời đ về khuya lạnh lắm rồi

Mưa gi ngoi hin xo xạc mi

Con nằm nhớ mẹ khc khng thi.

 

Mẹ đ đi rồi con mất hẳn

Biết đến bao giờ trả khc ni

Mẹ ơi nhớ qu lm sao được

Con khc thu canh khc cả đời

 

Nhớ mẹ, khc. Ấy l lc ln năm. Nhưng tuổi 16 sao lại khc khng thi? Tuổi 16 theo ti được biết l khc gi thương my hay khc cho mối tnh đầu. Ở tuổi đ, người con trai như ti chẳng hạn, đ rất hin ngang ln đường xa mẹ. C người cn tn nhẫn hơn mẹ th coi như l hạt bụi. Nếu khng biết được một cht ring tư, rằng anh mồ ci cha lc một tuổi v mẹ anh đ bước thm bước nữa, th ta dễ c cảm gic bi Nước mắt ma đng hơi so rỗng. Biết rồi, ta bng hong thấy mnh hạnh phc hơn anh nhiều qu đỗi. Ta hung hăng lao vo đời như Don Quichote đnh nhau với cối xay gi, rồi ta tht go chẳng thiếu chi nhiều chỉ thiếu tnh yu trong khi ta c cả một kho tng đầy ắp tnh yu của mẹ. Ta tưởng rằng đầu đội trời, chn đạp đất l khng cần tựa vo ai nữa cả. Thực ra, d c sống đến một ngn tuổi, bất cứ người đn ng no cũng cần c mẹ. Mất mẹ, hay c mẹ đu đ trong cuộc đời nhưng khng được ấp ủ chở che, l một mất mt thiếu st khng g b đắp nổi. Bi thơ hiền hậu của anh gieo vo lng ti những giọt lệ ăn năn. Những giọt lệ ho thạch lăn vo lng nghe rổn rảng, nhức buốt. By giờ, biết qu mẹ, thương mẹ, cần mẹ th mẹ đ khng cn nữa ở trn đời!

 

Người nữ thứ hai l người sau khi anh đ sinh ra đời, người vẫn mặc o len vng tung tăng cnh đồng k ức, người nay vẫn đẹp dịu dng cao thượng mặc d từ nay em đ l thiếu phụ. Ti xin chp trọn bi thơ m ti cho l đẹp nhất, một bi tụng ca tnh nghĩa phu th cn đằm thắm lung linh hơn cả bi Tnh Qu của Hn Mặc Tử.

Em vẫn đi về

Dng sng k ức

Vầng trăng đại vực

In bng thuyền ti

 

Tc em my tri

Trn sng o lụa

Thuyền ti hạt la

Vng lung linh vng

 

Một chuyến đ ngang

Sng xưa mất ngủ

Từ em thiếu phụ

La vng thi tri

 

Từ em thiếu phụ

Tc rối vnh ni

Hồn xanh bng phủ

U uẩn lời ru

 

Sng em sng nổi

Hạt la thuyền ti

Vng khng bến đậu

M sa bi bồi.

 

Người ta khen Trần Tế Xương đ lm bi thơ tặng vợ rất nghĩa tnh v cho rằng nhờ những cu thơ quanh năm bun bn ở mom sng/ nui đủ năm con với một chồng, m b T Xương được người đời biết đến như một người đn b giu đức tnh hy sinh. Ti lại cho rằng bi thơ ấy rặc mi phong kiến, chồng cha vợ ti, gia trưởng, một bi thơ hạ thấp nhn phẩm của người đn b v sao lại c thể hy sinh để cho một ng chồng cao lu thường ăn quỵt/ thổ đĩ lại chơi lường.

 

Với Lữ Quỳnh, người nữ lc thiếu thời đẹp như dng sng o lụa. V người nam như một con thuyền mang dng hnh hạt la, được sng nng niu nn thuyền la cũng lung linh vng. Rồi một thời con thuyền phải lm chuyến đ ngang ( chiến tranh) khiến con sng mất ngủ v lo lắng v la vng như chết lặng thi tri. Khi những đứa con ra đời l lc tc rối vnh ni, phủ hồn xanh mt bằng những lời ru u uẩn. Rồi bao ghềnh thc khiến sng nổi sng nhưng vẫn đưa hạt la đến bi bồi bnh yn.

 

Bắt đầu những ngy bnh yn

Ngắm ma đng

Ấm p trong tc em

Trong nh mắt reo vui

Bữa cơm chiều.

 

Một hạnh phc đơn sơ, nhưng l hạnh phc đề huề bnh đẳng ngập trn lng thương qu lẫn nhau.

 

Năm khổ thơ, mỗi khổ 16 chữ, khng thừa khng thiếu chữ no, c đọng v đẹp như năm bi Haiku. Tiếc l bi thơ ny đ khng được Trịnh Cng Sơn bạn anh, phổ nhạc, c lẽ v anh kn đo qu. Nhưng cần g, cứ đọc ln ngn nga, ta cũng c cảm gic như đang ht thnh ca trong gio đường lồng lộng của tnh yu.

 

Thơ l chỉ để cảm chứ khng phải để bc tch cho d l để tm ra ci Đẹp. Chnh v vậy m ti khng ni tới cch dng chữ, cch sử dụng hnh ảnh, đ l những con dao giải phẩu m lo. Ti chỉ muốn ni điều sau cng, rằng, thi sĩ m khng viết về người nữ th khng phải l thi sĩ. Nhưng viết về người nữ với tất cả tung hứng ồn o l xc phạm họ. Viết lặng lẽ, kn đo với tất cả thm trầm tinh tế như Lữ Quỳnh, cho d l chỉ để ring cho một người, quả thực anh đ l thi sĩ d cả một đời di, chỉ một đi khi qu xc động, qu đớn đau v qu tuyệt vọng mới lm thơ.

 

Khuất Đẩu