NGY HA BNH ĐẦU TIN

 

Lữ Quỳnh

 

 

Đ l một vng đất hoang. Những ngy chiến tranh cn khốc liệt n từng l vng quan st cho cả hai pha. Bn no cũng khng muốn kẻ địch chiếm n, nhưng tuyệt nhin cũng khng một bn no quyết tm chiếm n cho bằng được. Cng một lc họ chỉ canh chừng, nhm ng, v cảm thấy bằng lng khi n mi mi vẫn l vng đất hoang khng thuộc một sở hữu chủ no.

Vng đất trải rộng từ chn ni xuống đến duyn hải với cy khng đủ cao v cỏ th mu vng a nhiều hơn l xanh thẫm. Một vi khu vườn ho a.Những mi nh đỏ loang lổ dấu thủng do những lần pho kch hay oanh tạc trước đy. Cảnh thật hoang vu tiu điều, nhưng cũng c lc n mang hnh ảnh thật hng như cảnh mặt trời đỏ ối vo những buổi chiều ma hạ trn đỉnh dy Trường sơn. Cả một vng mnh mng lc đ tuy khng c dấu vết của con người nhưng lại ngập trn sinh kh. Nhất l từ ngy cuộc chiến giảm hẳn mức độ giao tranh.

Giữa vng đất hoang đ, một ngy kia xuất hiện một gia đnh gồm ng gi v đứa chu trai nhỏ. Họ tiến từ đường ci vo. Lo gi với một đi gnh nặng trĩu, cn đứa chu th ko l bọc hnh trang trn mặt cỏ. Lc đ mặt trời bắt đầu đỏ ối trn đỉnh dy Trường sơn, bo hiệu chẳng cn bao lu nữa sẽ khuất bn kia ni. Ngy sẽ tắt. Lo gi dừng chn đặt đi gnh xuống, chờ đứa chu lại gần. Lo đưa cả cnh tay o ln chi mồ hi trn.

- Nhanh ln my. Chỉ cn một qung đường ngắn nữa thi l ng chu mnh c chỗ ng lưng rồi.

Khi đứa trẻ vượt kịp người ng, hắn cũng ngừng lại bung bọc hnh trang trn mặt cỏ. Hắn đưa mắt nhn quanh vng đất hoang tn nhưng khng km rực rỡ của cảnh ngy sắp tắt. Hắn cố giữ cho hơi thở bnh thường trở lại.

- Nơi m ng chu mnh sắp tới c giống như con hẽm m mnh vừa rời bỏ sng nay khng, ng nhỉ?

ng gi im lặng, trong mắt khng giấu nổi buồn phiền. C lẽ cu ni của đứa trẻ khng lm ng yn tm. Con hẽm nơi m hai ng chu vừa bỏ đi sng nay d sao đối với ng chỉ l nơi chốn tạm bợ, nhưng với đứa chu th cả một phần đời sống của n ghi dấu những kỷ niệm đẹp đẽ, khắc su những hnh ảnh văn minh m hắn c thể thấy được ở một thnh phố. Hắn được sinh ra v khng c đủ th giờ để sống để nhớ hết chnh nơi chn nhau cắt rn của mnh bởi chiến tranh đ v hnh di chuyển họ từ nơi ny tới nơi khc một cch lặng lẽ với khng điều kiện no dnh cho họ. Do đ tuổi thơ của đứa trẻ l một tuổi thơ rộn rịp nh đn điện với khng kh no nức của xm lao động thao thức kiếm sống thường xuyn. ng gi nghĩ khng biết với những thi quen m đứa chu đ c ấy liệu c lm hắn cảm thấy kh chịu, khốn khổ khi trở về với mảnh đất điu tn nhưng l qu hương yu dấu của họ?

- Chắc chắn l khng rồi chu ạ, ng gi ni dịu dng, nơi chng ta sắp tới hon ton khc biệt với con hẽm m chng ta vừa rời bỏ. Ngay by giờ chu c thể bắt đầu nhận ra rồi đấy. Ở đy sẽ khng c cảnh sống chen chc, khng c việc kiếm miếng ăn qu vất vả, khng c nh sng chi la từ trần nh hay từ cột đn cao, khng c....

ng gi ngừng ni nhn đăm đăm về ci đch của cuộc hnh trnh, nơi nh sng cn lấp lnh trn những vm cy.

- Nhưng ở đy c đầy đủ cả, ng gi ni tiếp, ở đy chng ta c đất đai để khng qu bận tm về ci ăn, chng ta c sẵn nh cửa rộng ri trnh được cảnh sống chen chc, chng ta c gi, c khng kh để thở mt mẻ, c trăng c sao thay cho những ngọn đn chi chang....

ng gi ni như đang trong cơn m. Đứa trẻ đứng ngẩn ra nghe nhưng hnh như hắn chẳng nghe được g. Hắn đang nhớ thiết tha tới cảnh sống m hắn vừa phải bỏ.

- Rồi chu sẽ thấy, ng gi ni tiếp, khng một nơi chốn no c thể đẹp v sống dễ chịu bằng chnh qu hương mnh cả. Chu cn nhỏ chưa thể hiểu hết đu nhưng đời sống hng ngy sẽ gip chu nghiệm ra những điều ng ni. By giờ th phải ln đường thi, bọc đồ đạc của chu c nặng qu khng?

Đứa trẻ im lặng. Hắn xắn quần rồi nm bọc hnh trang ln vai. Hai ng chu im lặng tiếp tục đi qung đường cn lại.

Chiều cng xuống cnh đồng cơ hồ như rộng ra thm. Cuối chn trời, sương bng lng giăng lm cho bầu trời v mặt đất như chm ht vo nhau khng cn phn biệt được. Đứa trẻ quan st những đm ru hai bn đường. Cảnh vật tiu điều qu lm hắn cảm thấy y ny.

Mi nghĩ ngợi mng lung, hắn qun hẳn người đồng hnh gi nua bn cạnh l ng nội mnh. ng gi đ bỏ hắn một đoạn đường xa. Đứa trẻ thong mỉm cười, rồi vội vng rảo bước. Lc đuổi kịp ng gi cũng l lc hắn nhận ra một vi mi tranh vừa xuất hiện. Hắn cảm thấy khoan khoi khi nghĩ cuộc hnh trnh sẽ chấm dứt ở đ. Đứa trẻ qun mệt mỏi, gợi chuyện:

- Nh đ hiện ra rồi đấy.

ng gi thở hổn hển nhưng cũng gắng ni:

- Ờ, sắp đến nơi rồi.

Cu ni của ng tắt theo hơi thở dốc. Đứa trẻ khng ch đến sự mệt mỏi của ng. Hắn nghĩ tới sự hẻo lnh của thn xm trước mặt với những nguy hiểm tưởng như kh trnh. Chợt hắn thốt ln trong nghĩ hẳn phải sung sướng lắm:

- Cũng may l ha bnh rồi.

ng gi nghe hắn lẩm bẩm quay lui:

- My bảo g?

Đứa trẻ ngừng lại. Xm nh hiện r ra với những sợi khi, mu xm của mi tranh, những khung cửa u m. Hong hn đ bung kn. ng gi ngồi ln bọc hnh l của đứa chu vừa thả ra.

- My bảo ci g m c ha bnh, ha bnh đ...?

Đứa trẻ mỉm cười như muốn xa đi những thắc mắc trong đầu ng nội mnh. Hắn ni:

- Chu thấy qu mnh hẻo lnh qu m sợ, may kịp nhận ra l đ ha bnh rồi nn yn tm.

ng gi nhăn mũi lại:

- My đng l thằng con nt. Khng ha bnh th tau đin g m mang xc về đy. Chnh v ha bnh rồi, mnh mới sướng chứ. Tao tưởng hai tiếng ha bnh chỉ dnh ring cho ci hạng người như ng chu mnh thi. Bởi chiến tranh hay ha bnh g, th bọn thnh phố cũng vậy.

Đứa trẻ nghe trong hơi ni của ng nội niềm tin lạ lng lm hắn cũng hớn hở theo. Hắn khng cn tự hỏi, đy c giống con hẽm ở thnh phố m hắn vừa bỏ đi khng nữa. Hắn nhận ra ng nội mnh c l, khng chỗ no đẹp v c thể sống yn ổn bằng chnh qu hương mnh. Qu hương, hai tiếng đ khng chỉ l lời ni đầu mi như hắn từng nghe m l cảm xc, lng yu mến, l ổ rơm ấm p c thật m hắn vừa cảm nhận r rng.

- Đi ngay thi ng nội, chu muốn đến nh ngay lập tức.

Hắn hối thc ng gi trong khi ng đ sẵn sng bước tới.

Căn nh phải sửa sang t nhiều mới c thể ở được. Mấy ngy đầu hai ng chu hết sức bận rộn với cng việc. Những người về trước trong lng đến thăm viếng vui vẻ gip họ một tay. Khi căn nh được sửa sang tạm xong ng gi bảo đứa trẻ:

- Tao biết rồi my sẽ thch chỗ ở mới m. Một trăm phố x cũng khng bằng dăm ba chiếc nh l ny. My thấy đ cn ở đu c sự tương trợ bằng ở đy, khng g bằng tnh lng nước cả.

Đứa trẻ khng ni g. Hắn chẳng cảm thấy trục trặc g trong đời sống ny cả. Hắn thấy sau những nếp nhăn trn khun mặt ng nội l niềm hy vọng tru mến hết sức tươi trẻ. Hnh như ng khỏe mạnh hẳn ra. Lm việc khng biết mệt, lại c vẻ yu thch cng việc nữa.

- Ha bnh nghĩ cũng sướng thiệt. Đm ngủ khng cn sợ đại bc rớt trn mi nh, khng cn lo con chu chết sng chết đạn. Chỉ thương cho mấy ch my...

ng gi thở di. Đứa trẻ hiểu cu ni lửng lơ đ của ng nội. Hắn im lặng. Hắn nhớ cch nay mấy hm ngay sau khi về tới, hai ng chu đ dẫn nhau ra ci nghĩa trang xa tt để tm thăm mấy nấm mồ. Tm mi vẫn khng ra. Cỏ ngập cao vng chy. Lủi thủi một lc hai ng chu lại ko nhau về.

- Thi để hm no ra thăm lại. Cỏ rc mọc kiểu ny đi khng kho dẫm mn chết mất.

Đứa trẻ nghe ng nội ni c l. Hắn gp chuyện:

- Đng đấy ng ạ, ha bnh rồi m chết lảng nhch kiểu đ th thật đng tiếc.

Ngy đầu tin khi về tới nh, ng gi sửa soạn lại bn thờ cho mấy đứa con. Đứa trẻ được ng nội sai lau chi mấy khung knh hoen bẩn trong đ lồng sẵn những tấm ảnh đ vng ố. Hắn nhn vo một tấm ảnh cn rất trẻ với mi tc bồng thật đẹp, hỏi:

- C phải ch Ton đy khng, ng nội?

ng gi nhu my nhn vo tấm ảnh đứa chu giơ ra.

- Khng phải, đ l thằng Snh, ch Snh my. Thằng ny chết trn đồi Mai Xun Thưởng. Lc đ tụi Php phục kch sẵn ở ba rừng, đợi ch my lt tht nhảy về l a l hấp. Tao đin ln v ci chết đ m khng dm nhỏ một giọt nước mắt. B nội my th chỉ khc ban đm. Ăn rồi chỉ chờ tối xuống l khc cho thỏa.

Đứa trẻ kh nhọc khi tưởng tượng ra cảnh chết chc đ, nhất l hnh ảnh những người Php. Hắn nhn xuống tấm hnh cầm trn tay rồi ngẩng ln:

- Thế cn ch Ton?

- Ch Ton my cn nhỏ mới chết đu bảy tm năm nay. Ch my đi qun dịch bị giết lc họ trn vo ci đồn g ở gip ranh Bồng Sơn. Hy sinh v tổ quốc. Đứa no cũng hy sinh v tổ quốc cả! Chỉ c tao l khổ một đời. Thằng no với tao cũng cn thơ dại cả. Tụi n hiền tưởng khng giết nổi một con chuột. Thế m rồi cũng ....

Hm đ đứa trẻ nghe lng xt như xt muối khi nhn ng nội gi nua đứng ln qu xuống, sm sụp lạy những người trẻ tuổi trn bn thờ. Ci cảnh tượng trng đến ứa nước mắt. Tuy nhin những cảm xc tưởng qu buồn b đ rồi cũng phai nha đi trong lng họ khi cuộc sống thực tế bắt họ phải quay về với những cng việc phải lm. Họ bắt đầu khởi cng vun xới lại mảnh vườn. Chắc chắn l n phải xanh um trước ma xun năm nay. By giờ trồng những g? ng gi nghĩ tới một vườn cải bẹ xanh với t chậu si. Ch, lm sao m chn cho được vi cnh si th tuyệt. Trong khi đ đứa trẻ chẳng tha thiết g tới việc trồng trọt. Hắn chỉ mơ ước c mỗi đn g. Hắn thch nui sc vật v t ra như thế hắn cũng c bạn để chơi cho hết ngy.

- Chu muốn nui một bầy g, ng c thể kiếm cho chu những ch g con trong lc ny khng?

- Được qu chứ, một bầy g con, thật qu dễ dng. ng gi hăng hi ni.

- Thế l ma xun năm nay, chng ta sẽ c thịt để ăn. Cn ng, ng định lm g với khu vườn ngập cỏ kia?

Đứa trẻ bỗng lớn hẳn ln bởi hy vọng m khng biết, hắn hỏi ng nội giọng khng km hăng say. ng gi nhn ra khung cửa. Khu vườn nhỏ qu, nhỏ bằng bn tay như lời ng vẫn thường ni, rậm rạp những cỏ với rc.

- Với miếng đất nhỏ như bn tay ny, tao biến thnh khu vườn tốt mấy hồi. Tao sẽ trồng cải bẹ. Cải bẹ mau xanh lắm m bn được tiền nữa. Ci đ cũng cn dễ qu. Ci tao đang nghĩ tới lc ny l lm cch no để chn cho được vi cnh si ấy. Ba ngy Tết c chn tr ướp hoa si uống th tuyệt. Ta nhớ hồi cn mệ nội my, bụi si trước nh hoa nở trắng vậy đ. By giờ ha bnh rồi th chẳng bao lu mnh cũng sống trở lại cuộc đời cũ.

Ngy hm sau, hai ng chu ra sức dọn dẹp cỏ rc. Với mấy chiếc cuốc con, với tấm lng tha thiết tạo dựng một đời sống thanh bnh của thuở xa xưa no m by giờ họ tin tưởng được sống lại. Họ đ biến đm đất hoang trở thnh khu vườn mu mỡ trong một thời gian qu ngắn.

Những cơn mưa nhẹ đầu ma đng đ gip cho cải chng xanh v nhnh si cằn cỗi vng a thay l dễ dng. ng gi cảm thấy sung sướng lắm. Đứa trẻ th no nức nghĩ tới ma xun năm nay khi bầy g của hắn lớn ln. Chắc chắn l hắn khng bị cấm đon đốt pho như ma xun năm no ở thnh phố. V ở đy hẻo lnh, hơn nữa cũng đ ha bnh rồi. Chỉ cn thng nữa Tết đến. Trong sự chờ đợi của hai ng chu về một ma xun xanh mướt như mu cải bẹ, thơm ngt như hương hoa si trong chn tr đầu năm, c một điều họ khng nghĩ tới, khng chờ đợi nhưng đ xảy ra: Những vin đạn đại bc bắt đầu rơi xuống quanh họ.

 

Lữ Quỳnh