SNG SƯƠNG M

 

truyện ngắn Lữ Quỳnh

 

 

Bởi khng cn cch no hơn để trấn tĩnh đm trẻ, người đn b đ ni vo tai chng n mỗi khi nghe tiếng đạn rt qua đầu v nổ cht trn xm chợ: sng dưới đồn bắn đi đ m, cc con cố ngủ đi đừng sợ. Lu dần cu ni đ trở thnh điệp khc v khng cn hiệu nghiệm để giữ tm hồn đm trẻ yn ổn như những lần đầu. B Phượng bắt đầu thắc mắc, khi nhận ra sự hốt hoảng của mẹ. Mỗi lần nghe tiếng đạn ro, mi mẹ run rẩy những lời cầu nguyện, hai cnh tay vội vng gh lấy chị em n vo lng. Người đn b lc đ, v bản tnh tự vệ, đ cố thu rt mnh v đm con lại thật nhỏ, v tnh qun đi sự ngột ngạt v đau đớn của chng n. Đm trẻ v sợ hi qu, khng dm khc, nhưng vẫn cố đưa hai bn tay nhỏ b ra gỡ dần vng tay mẹ để c thể ngẩng cao cổ thm một cht cho hơi thở được nhẹ nhng. B Phượng lớn hơn cả, thỉnh thoảng bị mẹ bỏ qun được ngồi thư thả trong một gc hầm, tuy thế n cũng khng dm c một cử động nhỏ no, n phải ngồi m gối v gục đầu xuống mỗi lần nghe tiếng đạn bay qua v nn thở chờ tiếng nổ vang ln tức ngực, mới đưa mắt lấm lt nhn mẹ, by giờ chỉ cn l một khun mặt ti xanh với đi mắt như lồi hẳn ra ngoi chn my v khiếp đm. Những lần đ trng mẹ tội ngiệp qu chừng v n muốn khc.

Đ nhiều ngy qua, khng c đm no l khng nghe tiếng nổ rền trong khu vực quận, do đ trong lần nghỉ hnh qun mới nhất d khng tới nửa ngy, người chồng cũng đ loay hoay mang những tấm vn xuống đặt dưới hầm để trnh hơi đất cho lũ trẻ. Người đn b rất hi lng v nghĩ rằng nng v đm con c thể ngủ lun dưới hầm, trnh được những lần hốt hoảng đến ẵm đứa ny qun ko đứa khc mỗi lần chong tỉnh giữa tiếng đạn pho kch, chạy từ nh trn xuống chiếc hầm ở cạnh bếp.

B Phượng lc đ c vẻ thch th với chỗ ngủ mới, nhưng dần d rồi n cũng bực mnh v mỗi lần sng nổ l mỗi lần ct từ trn hầm rơi xuống mắt nhức nhối. Đ xt mắt đến khng ngủ được, m xut xoa th bị mẹ mắng tại sao ngủ khng chịu nằm nghing nằm sấp. Trong bng tối của chiếc hầm, con b khng dm h răng. N trở mnh quay mặt vo thnh đất, những giọt nước mắt lặng lẽ lăn trn m lm dịu lng n lại.

 

Cng việc mỗi ngy của bốn mẹ con thật giản dị. Sng sớm b Phượng mang o quần dơ của cc em xuống bến sng giặt, trong khi người đn b loay hoay nhm bếp nấu một nồi khoai lớn cho đm trẻ ăn lai rai cả ngy thay qu vặt, v một nồi cơm dnh cho buổi trưa v nng thường ở chợ về trễ. Khi no b Phượng ở bếp ln, cũng l lc người đn b sửa soạn xong quang gnh để ra chợ. Nng dặn con, cu ni mọi ngy tưởng như khng thay đổi, d chỉ một tiếng:

- Nhớ chơi với em ngay miệng hầm, đừng đi đu xa nghe Phượng ?

Con b vng lời mẹ. Nhưng c những buổi sng trời tốt, khng gian im tiếng sng, n vẫn thm dẫn em ra bến sng chơi. Ở đ n c thể ngồi trn một thềm đ, nhn sương m trn mặt sng dy đặc v chờ đợi những chuyến đ ngang xuất hiện, lc đầu chỉ nghe tiếng cho khuấy nước, tiếp theo l nửa con đ rồi người li với vnh nn mờ nhạt hơi sương. B Phượng cảm thấy thch th khi nhn cảnh vật bn sng dần dần hiện ra trong sương mai mỗi lc một tan dần. Sự xuất hiện của cảnh vật như một khm ph ring của n. Ka ngọn cy, ka mi nh, ka người gnh nước...

Nhiều lần b Phượng muốn hai đứa em mnh cng tham dự vo tr chơi đ, bằng những cu đố: “sau cy bng l ci g?” rồi chờ một cht cho sương long dần để nhận ra l ci nh v đố tiếp sau ci nh l ci g? cho đến khi nắng đ ln rực rở giữa sng, v tr chơi trong sương m chỉ cn như giấc chim bao. Nhưng những đứa em của Phượng c vẻ khng khoi tr chơi ấy. Chng n thch khom lưng lăn những tri vng trn ct để tưởng tượng đến dấu xe hoặc x những ngọn l chuối vấn kn thổi te te bắt chước người dn vệ gc cầu. Đm trẻ c đời sống ring thật v . Trong những lần pho kch, chng n đ sợ hi v tiếng nổ vang dội khủng khiếp, chứ chưa biết sợ hi về những g xảy ra đằng sau tiếng nổ ấy. Người đn b thường cẩn thận bắt chng ngồi d dưới hầm, cho đến khi nng biết chắc những chiếc xe cứu thương đ chở hết nạn nhn ra khỏi khu vực. Người đn b quen dần cảnh đổ nt của chiến tranh, nng khng cn sợ hi v lo lắng qu về ci tai nạn từ trời cao trt xuống ấy nữa. Thật kh m trốn thot. Sống pht no hay pht đ, người đn b nghĩ thế, v cảm thấy bnh tỉnh lại. Điều lo lắng nếu c ở nng l sự lo lắng đi khi như mối bận tm thường trực, về người chồng m những cuộc hnh qun lin min đ giữ chn chng tận vng đồi ni pha bắc quận lỵ từ nhiều tuần lễ nay.

 

Khng nhn hết được mặt sng v sương m dy đặc, nhưng b Phượng cũng biết mặt sng sng nay thật phẳng lặng. Trời lnh lạnh. Trong khng kh như c bụi nước. Con b khng để n đ dậy sớm hơn mọi ngy. Dng sng yn tĩnh trắng ngần sương m nhn xa như một gii lụa. Những giọt sương cn rơi tc tch thật nhỏ v m đềm từ những ngọn l cao xuống cc tu l thấp. B Phượng bước xuống bến sng đặt nắm o quần dơ trn một tảng đ, rồi khom mnh đưa tay khoy nước. Nước lạnh qu lm n rụt tay về, nhưng rồi lại nhng xuống, lần ny su hơn v n mỉm cười nhn theo sng nước pha sau bn tay di động. N im lặng với sự nghịch ngợm đ được một pht th ngẩng mặt ln, bỗng dưng c cảm gic pha sau mnh đang c người nhn trộm. N e d thong cht sợ hi, từ từ quay mặt lại. Vẫn sương m dy đặc trong cc cnh cy. Con b yn tm ngồi nhn ra sng v bắt đầu nhng mớ đồ xuống nước. N khng biết rằng ci cảm gic c người nhn trộm đ chẳng nhầm lẫn cht no, bởi người đn ng đang ngồi thu mnh dưới một gốc cy bn m nước lc đầu đ đứng dậy định tiến về pha n nhưng sau nghĩ thế no lại ngồi xuống như cũ, nh mắt đăm đăm nhn ra mặt sng c vẻ ngng đợi. G cho tay vo ti o mc bao thuốc l lấy một điếu g g xuống mặt đồng hồ rồi gắn ln mi. G cho tay vo ti quần để tm hộp quẹt, ti bn tri rồi ti bn phải. G qun hộp quẹt đ hết v chiếc vỏ khng đ bị g nm xuống dng sng từ bao giờ.

Cuối cng người đn ng gở điếu thuốc ra khỏi mi lăn lăn giữa hai ngn tay trỏ v ci, rồi c lẻ như khng dằn được sự thm một hơi thuốc, g đnh đứng dậy một lần nữa nhch bước lần về pha con b xin lửa. Tuy những ngọn l kh đ ướt đẫm sương đm khng gy ra tiếng động no dưới mỗi bước chn người đn ng, con b vẫn linh cảm thế no một lần nữa quay lại v ngở ngng đứng dậy, trong tay cn nguyn nắm o quần đang giặt dở. Người đn ng đưa một bn tay ra pha trước như muốn trấn tĩnh sự kinh ngạc của b Phượng. G ni:

- Bc cần một que dim.

Con b vẫn đứng lặng, trong khi g tiến thm vi bước. Bấy giờ Phượng c thể nhn thật r người đn ng. Đ l một kẻ lạ, qu lạ đối với n trong khu vực ny. G đội một chiếc mũ lưỡi trai bằng nỉ xm, o quần mu cứt ngựa nhưng khng giống như đồ lnh m cha n thường mặc. Cch phục sức đ lm cho người đn ng c vẻ gọn gng v nhanh nhẹn ra. B Phượng vẫn nhn sững g cho đến khi g mỉm cưới nhắc lại cu ni cũ:

- Bc cần một que dim, chu c mang theo đấy khng?

Con b lắc đầu. N đứng yn một lc mới ni:

- Bc đợi chu chạy về nh lấy ra cho nh?

Người đn ng đưa tay cản:

- Thi, cm ơn chu. Bc đu cần lắm.

Rồi đưa mắt nhn ra mặt sng vẫn cn dy đặc sương m, g hỏi:

- Sng nay chu dậy sớm hơn mọi ngy hả?

B Phượng c vẻ lng tng:

- Sng no chu cũng ra đy, thế sng no bc cũng c đy để thấy chu cả ?

Người đn ng mỉm cười với n khng ni g. Tự nhin con b thấy sự xa lạ lc đầu đối với người đn ng khng cn nữa. N hỏi:

- Bc ra đy lm g thế bc?

Đưa tay chỉ ra sng g ni:

- Bc đợi đ.

Con b cũng nhn ra sng nghĩ ngợi một lc rồi ngẩng mặt ln:

- Chu cũng thế. Sng no chu cũng đợi đ. Trước khi nhn thấy chiếc đ, chu đ biết n sắp tới bờ nhờ tiếng cho khuấy nước...

Người đn ng chợt cười thnh tiếng.

- Thế by giờ...

- By giờ th đ chưa sang đu, bc ra bến sớm qu. Hay bc thử gọi đi.

- Gọi đ trong lc khng nhn thấy g bn kia sng cả, bc chẳng muốn cht no. Trời sương m nhiều qu.

B Phượng ngẩng ln nhn người đn ng.

- , bc c thch sương m khng bc?

Người đn ng vẫn nhn ra sng ậm ừ một lc mới trả lời:

- Ờ thch, thch gh đi chứ.

Con b ngồi xuống nhưng chưa vội nhng mớ o quần xuống nước. N hỏi:

- Thế bc ở bn kia sng hả?

- Ờ...

- Nh bc chỗ no nhỉ. Khi hết sương m rồi, chu c thể nhn thấy khng?

Khun mặt người đn ng bỗng nghim lại. G đưa mắt nhn xuống con b v ngay lc đ cả hai người cng nghe tiếng cho khuấy nước.

- Khng, nh bc ở su bn trong nữa . Đ sắp vo bờ rồi phải khng chu?

- Dạ.

B Phượng đứng dậy nhch sang một bn chờ cho mũi đ cặp bến. Khi người đn ng bước xuống lng thuyền rồi, n mới giật mnh hỏi:

- Sng mai bc c ở đy nữa khng bc?

- C.

G đp gọn nhưng giọng g lm cho con b cảm thấy buồn buồn. Đ quay mũi, n thấy người đn ng đứng bất động giữa lng thuyền. Con b nhn theo cho đến lc con đ, cả vnh nn của người li nhạt nha trong sương trắng. Tự nhin n cảm thấy ngậm ngi.

Một đm thật yn tĩnh. Người đn b sửa lại thế nằm cho hai đứa con nhỏ, rồi ra trước miệng hầm ngồi nhn vẩn khu vườn trăng. Thật ra th nng nhn m chẳng thấy g hết. C chăng, nh trăng chỉ lm tăng thm trong lng người đn b nỗi nhớ nhung chồng cộng với sự lo lắng đến chảy nước mắt. B Phượng vẫn chưa ngủ, suốt buổi tối n cứ bị hnh ảnh người lạ mặt buổi sng m ảnh hoi. Chiếc mũ lưỡi trai mu xm che đi mắt thật tru mến của g lm n cảm thấy bng khung như chưa bao giờ c cảm xc đ. Thấy mẹ đang sụt si trước miệng hầm, n nhổm dậy khom lưng bước ra ngoi ngồi xuống cạnh. Người đn b vuốt tc con gi:

- Sao chưa chịu ngủ?

Con b im lặng một lc, rồi trả lời mẹ bằng một cu hỏi khc:

- Sao mẹ ngồi đy mi thế?

Rồi cũng khng đợi cu trả lời, n nắm tay mẹ hỏi tiếp:

- Sao mẹ lại khc?

Người đn b nhn qua một pha khc dấu nước mắt, nhưng những ging nước mắt lại tun nhanh khi nng đột ngột hỏi con:

- Phượng c nhớ cha khng?

Con b trả lời bnh thản:

- Cha đi hnh qun để lm g vậy mẹ? Cha lu về qu, c lẽ cha chẳng nhớ g tụi con cả.

Người đn b g nhẹ ln đầu đứa b.

- Đừng ni bậy. Dễ dầu g cha về được khi mặt trận cn si động hoi.

Dĩ nhin l b Phượng khng hiểu g lắm, nhưng n giữ im lặng. Ngườu đn b ni:

- Ngy mai con ở nh trng hai em, mẹ sẽ nấu sẵn cơm v thức ăn cho cc con trọn ngy. Mẹ đi thăm cha. Mẹ sẽ bảo với cha Phượng ở nh rất ngoan, rất giỏi....

B Phượng ngẩng mặt nhn mẹ. Dưới nh trăng khun mặt con b mũm mĩm khc mọi ngy.

- Mẹ nhớ bảo cha cố về cho được nh.

Người đn b gật đầu. Hai mẹ con ngồi bn nhau một lc, rồi người đn b đẩy con xuống hầm. Bấy giờ trời đ khuya. Trước khi thiếp ngủ, b Phượng cn nghe mẹ dặn:

- Sng mai khi hai em cn ngủ, con chịu kh đem chiếu ra sng giặt nh. Nh chỉ cn một chiếc m tụi trẻ đi dầm bấy nay...

Con b khng nhớ mẹ cn dặn g nữa khng v ngay lc đ n đ ngủ vi trong hơi đất quen thuộc.

Lc b Phượng thức dậy th người đn b khng cn ở đ. N nhn vo những thức ăn v nồi cơm nấu sẵn, nghĩa l mẹ phải dậy sớm lắm v giờ ny đang đứng bn quốc lộ chờ xe. B Phượng nhớ lời mẹ dặn đm qua, sng nay phải mang chiếu ra bến giặt. N vội đắp lại chiếc chăn trn bụng cho hai em rồi m chiếu ra bến sng. Đi được một qung, n tần ngần đứng lại vi giy rồi quay trở về.

- Tại sao mnh khng mang theo hộp dim nhỉ? Biết đu bc ấy chẳng cần tới?

Con b nghĩ thế v cảm thấy lng vui lạ lng. Một sự no nức xuất hiện trong tm hồn, lc đầu th khng nhận ra nhưng sau đ n hiểu.

- Hẳn giờ ny bc ấy đ c mặt ở đấy rồi. Khng biết bc thức dậy lc no m c mặt ở đy sớm thế...,

B Phượng tự hỏi nữa m chẳng thm đến sự trả lời no. N bước thoăn thoắt về pha bờ sng. Trời vẫn như mọi hm, đầy sương m v dng sng vẫn l gii lụa trắng bt ngt.

Vắt chiếc chiếu ln một tảng đ, b Phượng đưa mắt nhn quanh tm kẻ lạ. Vẫn những ngọn cy sương m m kn, vẫn gốc cy quen thuộc bn m sng nơi người đn ng xuất hiện hm qua, vẫn bến nước tĩnh lặng ny, nhưng kẻ lạ th khng thấy. Con b thất vọng ngồi xuống một tảng đ. Tự nhin n cảm thấy thiếu vắng một ci g trong tm hồn. Kẻ lạ đ sai hẹn với n.

B Phượng ngồi im như một pho tượng khng biết trong bao lu cho đến khi n sờ phải hộp dim trong ti o v sực nhớ tới cu ni dịu dng của người đn ng khi hỏi xin một cht lửa,cũng l lc n cảm thấy nước mắt mnh chảy vng đi mi v dng sng trước mặt mịt mng hơn bởi sương m. Trong sự yn tĩnh đang c của buổi sớm, bỗng con b nghe tiếng đạn ro qua đầu rồi tiếp theo những tiếng nổ dữ dội chung quanh. B Phượng nằm ngay xuống một kẻ đ, cố thu mnh thật nhỏ. Tảng đ cn ướt đẫm sương. Hơi lạnh từ đất tỏa ln thấm qua lớp vải o lm n run cầm cập.

Chờ cho tri đạn sau cng nổ dứt một khoảng lu, b Phượng mới ngồi dậy. Hnh ảnh đầu tin trong tầm mắt n l dng sng rực rỡ nh nắng. Sương m chỉ cn vướng vất trn những vm cy cao bn kia sng. Con b nhn chăm con đ đang neo trong bờ dưới một khm tre. Con đ sng nay đ khng sang ngang, m kẻ lạ cũng khng c mặt để chờ đợi.

B Phượng đứng dậy uể oải ko chiếc chiếu thả chm xuống nước. N nhớ lời mẹ dặn đm qua v giặt vội vng khi chợt nghĩ giờ ny hai em n hẳn đ thức dậy. Hẳn phải thức dậy ngay, khi c tiếng nổ đầu tin rồi chứ. N nghĩ vậy v cảm thấy nng lng qu đổi. Bỗng c tiếng người ni pha sau:

- Thi đừng giặt nữa chu ...

Con b hớt hi quay lại. Người lnh bước xuống những bậc cấp bằng đ. N nhận ra người lnh c vẻ quen thuộc, hnh như l bạn của cha. Người lnh ni:

- Giặt chiếu lm g sớm thế ?

Con b ngửa mặt ln nhn người đn ng:

- Mẹ chu bảo nh chỉ cn một chiếc m tụi em đi dầm...

Người lnh cười buồn:

- Thi vứt chiếu đi, theo ch về nh...

Con b tần ngần mở to mắt nhn người lnh:

-Mẹ chu dặn...

Người lnh quay mặt đi:

- Ch biết rồi, nhưng by giờ khng cần thiết nữa.

Con b hớt hi v nước mắt n bắt đầu chảy nhanh xuống m.

- Nhưng cn cc em chu...

Người lnh ni chậm ri:

-         Chu dại qu. Chu nhớ loạt đạn pho kch vừa rồi chứ? Thi về nh ch đi...

 

B Phượng ngồi thụp xuống đưa hai bn tay bưng mặt khc tht ln. Trong khi người lnh ko thấp mũ lưỡi trai xuống v khịt khịt mũi. Người lnh nhất định khng cho b Phượng trở lại chiếc hầm cũ. Anh nghĩ con b sẽ khc thật nhiều trong những ngy đầu nhưng rồi n sẽ ngui qun v nhất l khi quốc lộ được khai thng v mẹ n c thể trở về với n. Mỗi buổi chiều người lnh thường dẫn con b ra sng chơi, nhưng n c vẻ thch đến đ vo buổi sng hơn. Buổi sng th người lnh dậy muộn, hơn nữa cũng khng mấy khi anh được ở nh ban đm. B Phượng sau ngy hai em chết khng c dịp để nhn sng sương m, khng cn dịp để nhớ lại hnh ảnh kẻ lạ m n gặp buổi sng no trn bến nước.

Một buổi chiều người lnh dẫn b Phượng đi dọc theo bờ sng. Con b tung tăng như một ch sc nhỏ. Tc n bay rối trong gi. Thỉnh thoảng n ngồi thụp xuống một bi cỏ để chờ người lnh lừng khừng đi tới. N bắt đầu ngui qun thật, tm hồn trẻ thơ c khc. Lc hai người đến một khc quanh của dng sng, người lnh dừng lại. Anh lấy thuốc l gắn ln mi, rồi cho tay vo ti quần lấy hộp quẹt. Hộp quẹt chỉ cn một que dim. Người lnh đưa que dim v hộp quẹt trống ra trước mặt b Phượng , chừng cho n cng hồi hộp v chỉ cn một que dim cuối cng. Anh thu đốm lửa giữa hai bn tay xe ra, nhưng đm lửa đ tắt khi sắp k vo đầu điếu thuốc. Người lnh khng c vẻ bực mnh nm vỏ dim xuống cỏ, lấy điếu thuốc ra khỏi mi rồi bung thng hai tay nhn con b mỉm cười.

Con b cười trả người lnh, đoạn chạy đến đm cỏ nhặt chiếc vỏ hộp quẹt mn m trong lng bn tay. N nghĩ sao ch ny giống bc ấy thế. Tự nhin n cảm thấy lng lng lng buồn.

Hai người, một gi một b đi bn nhau, khng ni với nhau một tiếng. Bỗng họ dừng lại khi thấy đm đng trước mặt. By giờ con b mới hỏi:

- Ci g thế ch?

Người lnh nghĩ ngợi một lc, rồi ni:

-         Hnh như xc địch ấy m, hắn bị bắn chết đm qua...

 

B Phượng tần ngần một cht rồi khng trnh được t m, n ko tay người lnh chen vo đm đng. Bỗng con b dừng hẳn lại. N vừa nhn thấy chiếc mũ lưỡi trai bằng nỉ xm, rồi chỉ trong một giy sau thản thốt nhận ra xc chết l người đn ng, kẻ lạ mặt m n đ gặp một lần trn bến sng. N bỏ đm đng nắm tay ngươi lnh ko đi. N buồn bả, lấy lm tiếc l lần trước khng c sẳn hộp dim cho bc ấy mồi điếu thuốc.

 

Lữ Quỳnh